Lodewijk XIV van Frankrijk

 
 

Waarom heten zoveel Franse koningen Lodewijk (Louis)?

Lodewijk XVI werd in 1774 koning na de dood van zijn grootvader Lodewijk XV. Die was op zijn beurt in 1715 koning geworden na de dood van zijn overgrootvader Lodewijk XIV. Lodewijk (Louis) was een zeer populaire naam bij de Franse koningen. De naam was afgeleid van ‘Chlodovech’ of ‘Clovis’. In het Nederlands werd dat Lo-do-vic, Lodewijk. In het Frans werd dat Lo-vis, Louis. De Franse koningen wilden met deze naam aantonen dat ze familie waren van de Merovinger Chlodovech (481-511). Die werd als de eerste Franse koning beschouwd.

Portret Lodewijk XIV © Stefano Bianchetti/CorbisLodewijk XVI leefde in de pruikentijd

In de 18de eeuw droegen machtige en rijke mensen niet alleen een hoed, maar ook een pruik. Kun je je het al voorstellen? Dat je naar school vertrekt met een pruik op je hoofd? De gewoonte was ontstaan aan het hof van Lodewijk XIV, de betovergrootvader van onze Lodewijk. Die wilde verbergen dat hij kaal werd en droeg daarom een krullenpruik. Omdat de koning een pruik droeg, aapten alle edelen dat na. Daarna begon iedereen die zich belangrijk voelde, dat ook te doen. Uiteindelijk droeg men overal in Europa pruiken. Voor alle duidelijkheid: de meeste gewone mensen konden geen pruik betalen en droegen er dus geen.

Na de krullenpruik begonnen de mannen een pruik met rollen te dragen. Die was meestal wit en werd gepoederd. De vrouwen droegen soms ingewikkelde pruiken met fruit, veren en bloemen erin verwerkt. Marie-Antoinette, de vrouw van Lodewijk XVI, droeg ooit een pruik met daarin een modelschip verwerkt.

'Gepruikt' en gepoederd… © Van InVieze edellieden en burgers

De pruiken werden gepoederd om luizen en vlooien te verdrijven, maar dat lukte niet zo goed. ’s Avonds zette men daarom de pruik op een soort namaakhoofd, om er vervolgens met een luizenkam door te gaan. Meestal was dat een taak voor een knecht of meid. De gevangen luizen werden in een kaarsvlam gedood. Waar kwamen die diertjes vandaan? Men dacht in de 18de eeuw dat het ongezond was om in bad te gaan. De rijken gebruikten liever parfums dan zich te wassen. Die slechte lichaamsverzorging zorgde voor vieze geuren en allerlei onaangename beestjes…

Versailles nuDe Franse koningen amuseerden zich goed

De Franse koningen gaven heel veel geld uit: ze bouwden grote en mooie paleizen. Het koninklijk paleis van Versailles is daar een voorbeeld van. Ze voerden ook vaak oorlog. De koningen verkwistten zeer veel geld aan fuiven. Vooral de hofdansen of hofbals waren populair. Soms werden er ‘gemaskerde bals’ gehouden, waarvoor de edelen zich dan verkleedden.

Voor de hofdansen waren er strenge regels. Alle genodigden moesten die volgen. De plaatsen waar men moest gaan staan, werden vooraf bepaald. De belangrijkste mensen hadden natuurlijk de beste plaatsen op de dansvloer.

Marie-AntoinetteWie moest het koninklijk amusement betalen?

De gewone mensen waren de klos. Zij betaalden belastingen. Lodewijk XIV deed net hetzelfde als zijn voorgangers. Vooral zijn vrouw, Marie-Antoinette, gaf veel geld uit. Maar er was één groot probleem: de schatkist was leeg… Lodewijk XIV wilde daarom nieuwe belastingen heffen. Dat was uiteindelijk één van de oorzaken van de Franse Revolutie.

terug naar de tijdslijn