Oermens

 
 

Evolutie

Alle levende wezens op aarde evolueren. Dat wil zeggen dat ze doorheen de tijd, van generatie op generatie langzaamaan wat veranderen. Dat geldt ook voor mensen. Kijk maar eens rond in je klas. Al je klasgenoten zijn mensen, die er allemaal wat anders uit zien. Sommige eigenschappen worden door voorouders doorgegeven aan het nageslacht, andere niet.

Mensen, dieren of planten die het best zijn aangepast aan hun omgeving of aantrekkelijker zijn voor het andere geslacht, zullen gemakkelijker en meer nakomelingen hebben. Zij geven dus hun eigenschappen meer door aan volgende generaties dan hun soortgenoten die het moeilijker hebben.

Een bekend voorbeeld: de giraffen met de langste nek konden gemakkelijk het meeste voedsel vinden. Ze hadden dus voldoende tijd en energie over om zich voort te planten. Hun nakomelingen hadden op hun beurt een lange nek. Zo werd de nek van de giraffen doorheen de tijd alsmaar langer.

De ideeën over evolutie werden in de 19e eeuw neergeschreven door een van de belangrijkste wetenschappers aller tijden: Charles Darwin. Vandaag zijn er nog altijd mensen die om godsdienstige redenen de evolutietheorie van Darwin tegenspreken. Maar er is bewijsmateriaal in overvloed: Darwin had gelijk.

De evolutie van de mens

De eerste mensachtigen ontstonden 7 miljoen jaar geleden. De oermensen leken meer op apen dan op ons. Ook de mens veranderde doorheen de miljoenen jaren geschiedenis. Vondsten van menselijke fossielen geven ons een zicht op deze evolutie. De mensen werden alsmaar groter, minder behaard en kregen grotere schedels met meer hersenen. De mensen ontstonden in Afrika, maar trokken ongeveer een half miljoen jaar geleden naar Azië en dan naar de rest van wereld. Doorheen de tijd werden de mensen steeds handiger en creatiever. Ze maakten alsmaar ingewikkeldere werktuigen en wapens. Ze begroeven hun doden en fleurden hun grotten op met prachtige rotsschilderingen. Alle prehistorische mensen leefden als jagers en voedselverzamelaars. Om aan voldoende voedsel te geraken, moesten ze rondtrekken.

Links Homo Neanderthalensis en rechts Homo Sapiens © Katrien Davans Onze voorouders op een rijtje

6 miljoen jaar geleden - Ardipithecus (mensachtige) - Viervoetig in bomen, tweevoetig op de grond
4 miljoen jaar geleden - Australopithecus (mensachtige) - Loopt rechtop
2,5 miljoen jaar geleden - Homo (mens) - Grote hersenen, vervaardigt werktuigen
2,5 miljoen jaar geleden - Homo habilis - “Handige mens”: deze mens vervaardigt werktuigen
1,9 miljoen jaar geleden - Homo erectus - “Rechtopstaande mens”: deze mens verlaat Afrika en trekt naar Azië
250 000 jaar geleden - Homo neanderthalensis - Leeft in Europa en Azië
200 000 jaar geleden - Homo sapiens - “Verstandige mens”, onze voorouder verlaat Afrika en verspreid zich over de hele wereld

Belangrijke uitvindingen van de eerste mens

2,5 miljoen jaar geleden: de vuistbijl
1,5 miljoen jaar geleden: het vuur (gebruiken)
350 000 jaar geleden: het vuur (zelf maken)
6500 jaar geleden: het wiel
3500 jaar geleden: het schrift

Foto boven: Van links naar rechts: Australopithecus, Homo Habilis en Homo Erectus © Katrien Davans

terug naar de tijdslijn